De Cato van Gemeente Lingewaard... oftewel het werk van de Rekenkamer

Helmut Rauschenberg, namens GroenLinks lid van de rekenkamercommissie (RKC), blogt over zijn ervaringen in deze commissie.

Wat officieel de taak van de RKC is, verklap ik later. Maar ken je de Pink-Panther-films met daarin de hilarische scenes van de ietwat sullige inspecteur Clouseau en zijn bediende Cato? Nee? Kijk dan eens op YouTube naar hun gevecht in The Pink Panther strikes again. Een aanrader!

Cato heeft de opdracht om zijn baas bij wijze van training te pas en te onpas zo onverwacht mogelijk aan te vallen. Inspecteur Clouseau wil namelijk graag een toonbeeld van permanente alertheid en weerbaarheid zijn, terwijl hij juist het tegenovergestelde is en uitstraalt. En dat is precies hoe ik de rol van de RKC in Lingewaard zie: de Gemeente zo wakker en slagvaardig mogelijk houden.

Natuurlijk gaat de vergelijking verder mank. De Gemeente is niet de baas van de RKC. De RKC is onafhankelijk. En terwijl in de Pink Panther ongelofelijk veel wordt stukgeslagen probeert de RKC juist zo opbouwend mogelijk te zijn. En 'onverwachts' zijn de onderzoeken van de RKC doorgaans totaal niet want de RKC heeft een lijst met mogelijke toekomstige onderzoeksthema’s. 

Het is wel vaak zo dat - als de RKC een onderzoek doet - de Gemeente 'toevallig' net ook met dit onderwerp aan de slag is gegaan om het goed op de rails te zetten, te verbeteren of oude werkwijzen te herzien en te optimaliseren. Dan hoor je achteraf dat een overzicht nog niet helemaal klaar was toen de RKC erom vroeg of dat iets pas volgend jaar op de agenda staat. Maar mooi toch, denk ik dan. Goed gedaan Cato!

Bij het fatsoenlijk sparren met de Gemeente hoort ook dat de RKC een onderzoek voorafgaand aan de publicatie ter controle aan de Gemeente voorlegt om feitelijke onjuistheden en misverstanden uit te sluiten. Dan kan het bijvoorbeeld gebeuren dat een gemeentelijk functionaris tijdens het betreffende onderzoek in een gesprek met de onderzoeker van de RKC iets belangrijks heeft gezegd, wat hij/zij achteraf toch liever niet in het rapport wil hebben. Jammer! Maar de RKC moet daarop voorbereid zijn en het onderzoek zo hebben uitgevoerd dat dit voor de conclusies niet uitmaakt. Je mag dus nooit over één nacht ijs gaan en moet op alles bedacht zijn.

Dat is dan ook de uitdaging van het werk in de RKC: zo goed mogelijk onderzoek doen. De leden van de RKC dragen daaraan ieder vanuit hun deskundigheid en ervaring bij, eerst bij de opzet van het onderzoek en later als klankbord tijdens het onderzoek. Een aantal RKC-leden heeft in gemeentelijke organisaties gewerkt of werkt er nog, anderen hebben zelf ervaring als onderzoeker. Een enkeling draagt vanuit geheel onverwachte hoek aan het onderzoek bij en er zijn er ook die Lingewaard en al haar pappenheimers van haver tot gort kennen.

Zo heeft iedereen zijn of haar inbreng, maar mogelijk ook vooroordelen. Daarom is het een goede traditie dat ieder lid van de RKC Lingewaard allereerst de partijpolitieke jas vóór elke bijeenkomst aan de kapstok hangt en daar laat hangen. Daarna houden we elkaar scherp, objectief en wakker - in vergaderingen in de vroege avonduurtjes - met als doel: de Gemeente te overvallen met conclusies, inzichten en adviezen die ertoe doen, die doorwerken en waar we wat aan hebben!

Officieel is de taak van de rekenkamercommissie het toetsen van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid op drie onderdelen:

  • rechtmatigheid: voldoet de uitvoering aan de wettelijke kaders en regelgeving?
  • doeltreffendheid: zijn de beoogde effecten van het beleid ook daadwerkelijk behaald?
  • doelmatigheid: is de voorbereiding en de uitvoering van het beleid efficiënt verlopen?

Om het beleid te toetsen op deze drie punten voert de rekenkamercommissie onderzoek uit. Het doel van de door de RKC uitgevoerde onderzoeken is om inzicht te krijgen in de prestaties van de gemeente en waar mogelijk aanbevelingen te doen voor verbetering van het beleid in de toekomst. Daarmee ondersteunt de RKC de gemeenteraad in zijn controlerende taak.

De rekenkamercommissie onderzoekt geen klachten.

Dit is een blog van Helmut Rauschenberg, namens GroenLinks lid van de rekenkamercommissie.

 

Kijk voor meer informatie en de onderzoeksrapporten van de RKC op de website van de gemeente: https://ris.ibabs.eu/raad-lingewaard/commissies/rekenkamercommissie/. [Deze pagina geeft op dit moment nog niet helemaal de actuele stand weer. De gemeente werkt hard aan een oplossing.]